Thế nào là một huấn luyện viên tốt?

Thảo luận trong 'Những chia sẻ về tennis & cuộc sống' bắt đầu bởi tuan_tuan, 2/10/12.

  1. beboitruonghoc

    beboitruonghoc New Member

    Đăng ký:
    3/7/18
    Đã được thích:
    1
    [​IMG]



    Thế nào là một huấn luyện viên tốt?

    Tôi từng nghĩ mình chỉ là một tay chơi tennis phong trào. Tôi chưa bao giờ ước mơ là tôi sẽ trở thành một huấn luyện viên chuyên nghiệp. Thế rồi cuộc đời đưa đẩy, tôi buộc phải bước vào “nghiệp chướng” này. Không phải vì tôi là người biết nhiều, mà vì có vài người tin tưởng và nhờ tôi dạy cho con em họ.
    Và đây là cái mà tôi đã phải cố gắng để có trước khi làm việc này.

    1. Có khả năng

    Bạn phải chắc chắn là bạn biết rõ thứ mà bạn chuẩn bị hướng dẫn cho người khác. Bạn chịu trách nhiệm về sức khỏe của học viên. Dạy Tennis không đòi hỏi khắt khe như dạy võ thuật (rất dễ chấn thương), nhưng bạn phải tự tin và chắc chắn về những gì bạn biết hoặc cái mà bạn nghĩ là bạn biết. Do đó bạn phải từng thường xuyên đánh trận.

    Nếu không có, bạn phải học được từ ai đó có được những kiến thức đó. Nói như vậy không có nghĩa là bạn phải có X trận đấu gì đó, nhưng bạn bắt buộc phải hiểu người chơi khi thi đấu phải trải qua những khó khăn gì.

    Trong thể thao cũng như trong công việc, muốn thành công thì không gì thay thế được kinh nghiệm. Kinh nghiệm không phải có được qua thi đấu, làm đi làm lại nhiều lần hay thời gian chơi là bao lâu. Kinh nghiệm có được là thông qua sự không ngừng cải tiến.

    Phải học hỏi mỗi ngày. Đừng để cái tôi của bạn ảnh hưởng đến việc thu nhận kiến thức mới, và cải tiến chất lượng của các hướng dẫn của bạn. Công việc của bạn là trả lời mọi thứ mà học trò hỏi. Nếu bạn không biết, thì bạn phải có một đội ngũ tư vấn bên cạnh bạn biết!
    • Cách để đánh các cú quả (giao bóng, thuận, trái tay) mạnh hơn?
    • Cách đánh khi lên lưới?
    • Làm thế nào để đánh thắng một đối thủ nhanh hơn bạn?
    • Bạn sẽ nói gì với một người luôn mất tự tin khi thi đấu?
    • Tôi phải tập thể lực như thế nào?

    Hoc viên ở ngoài đời có thể có cả đống câu hỏi như vậy (nhất là sau khi đọc bài này), trong khi kiến thức của bạn khó có thể có số lượng đủ để giải đáp. Vì vậy, HLV chân chính phải không ngừng học hỏi! Đáng buồn là khá nhiều HLV không chịu học hỏi, và hài lòng với những gì mình có.

    2. Luôn Tích Cực


    Hãy đến sân tập một cách hào hứng. Bạn đến đó để giúp đỡ học viên. Bạn hiểu môn này nhiều hơn họ. Đây là môn thể thao của bạn, và bạn phải chia sẻ niềm đam mê của bạn và truyền lửa đó cho học viên chứ không phải chăm chăm đến tháng nhận lương từ học viên. Hãy mang đến năng lượng, sự nhiệt tình tự nhiên của bạn. Chính những cái đó động viên học viên. Đừng mong chờ ai đó đến sân và cho bạn món quà đó. Không ai mắc nợ bạn nên phải cho bạn cái đó. Học viên cho bạn thời gian và tiền bạc của họ, và bạn thì cho họ lại tình yêu tennis, và kinh nghiệm, nhiệt tình, và kiến thức. Không ai nợ ai cả hoặc cả hai đều nợ nhau một món ân tình! (Nếu dạy tốt, thực ra là học viên nợ bạn suốt đời vì moi thành tích sau này của bạn đều là do công lao đó).

    HLV kém là một HLV có một vài điều không ổn trên vai của họ. Nghiện rượu, có vấn đề về tài chính, thì sẽ không thể có một mối quan hệ bền vững giữa hai thầy trò.

    Người thầy như vậy cũng khó mà có được sự tôn trọng khi họ ở ngoài sân. Hãy nhớ học trò là ông chủ của bạn (vì họ trả lương cho bạn). Bạn nhận một phần trách nhiệm về tương lai của họ. Do đó hãy đóng góp tisch cực nhất cho cuộc sống của học viên khi họ bỏ thời gian ra ở bên bạn học chơi tennis.

    Có thể bạn đã từng là một ngôi sao, nhưng khi làm HLV, xin thưa là chính học viên của bạn mới làm bạn trở thành ngôi sao thực sự hay không. Thực tế là, một số khá đông HLV hiện nay không có đủ kiến thức và kỹ năng để NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ cho mỗi cá nhân học viên một cách hiệu quả! Đánh giỏi là một chuyện, đào tạo được một học trò tiến bộ với ít thời gian hơn mới chỉ là một yêu cầu nhỏ của nghề HLV!

    Phải tạo ra nét riêng cho mỗi học viên

    Nếu xét về tốt chất năng khiếu, thì vài học viên rất nhanh nhẹn, vài học viên rất mạnh mẻ, vài người lại có sức bền, …. vài học viên kỵ rơ nên hay đánh ăn hơn các học viên khác.

    Nếu xét về mục đích, có người học tennis là để đi đánh cho khỏe, có người là đánh để giảm béo hay bụng bự, có người mục tiêu là kiếm huy chương vàng, có người, mục tiêu là đánh thắng độ một ông A nào đó là bạn họ, mà đánh hoài đánh không ăn (có chấp hoặc không chấp), có người chỉ cần đánh động tác cho đẹp chứ không cần đánh hay, nhiều kiểu lắm. Dầu mục tiêu đi học của học viên là gì, thì bạn cần biết và có giáo án thích hợp, và đó là mục tiêu CỦA HỌC VIÊN, chứ không phải của bạn. Do đó:

    Bạn cần chấp nhận một sự thật là, cho dù bạn có cố gắng đến đâu đi nữa, cái mà bạn chỉ có thể làm là giúp học viên phát huy hết mức khả năng của họ. Bạn phải tự hào về học viên của mình, bất kể là khi họ thắng hay thua. Họ và bạn phải xây dựng một tình bạn ngoài tình thầy trò. Hồi tôi học đánh tennis, tôi cố gắng đánh với mọi đối thủ với những miếng đòn mà thầy tôi đã dạy, mục đích là để khoe với thầy tôi đã học được nhiều mánh lới và kỹ thuật từ thầy tôi như thế nào.

    3. Là một người biết cách động viên người khác

    Để nói cho rõ, phải nói thế này: là một người biết cách động viên, chứ không phải là một người vắt cạn sức của học trò!

    Hãy cố gắng tạo năng lượng cho học viên thay vì vắt cạn sức của họ. Nhiều học viên học chưa xong đã chấn thương mang thương tật suốt đời. Bạn không có quyền như vậy. Đừng ép học trò làm quá sức mình. Biên giới cho phép bạn làm là động viên học viên thể hiện bản thân họ tốt nhất. Thể thao nói chung giúp bạn thể hiện bản thân mình chân thật nhất: b. Tennis, Golf, Võ thuật, Bơi, … đều như vậy hết!

    Một con người khi đã được “giác ngộ”, sẽ có năng lượng gần như vô tận, trong sân và cả ngoài sân. Hãy động viên học viên của mình sao cho họ luôn đến sân trước 15 phút, và ra về với nụ cười mãn nguyện trên môi.

    Đừng bắt buộc học viên kiểu “làm thêm 10 lần nữa!”, cách đó không động viên người khác. Bạn nên nói: “Nhà vô địch vừa rồi làm được 10, vậy bạn làm được bao nhiêu rồi?” Và nếu học viên trả lời: “Làm được 20!”, thì bạn la lên: “Chu choa, 20? Vậy là bạn lên hàng siêu rồi!”. Cách nói na ná như vậy khiến học viên tự thách thức họ. Người HLV-vắt-cạn-sức-lực bạn sẽ làm bạn mệt nhoài trên sân, sẽ chỉ biến bạn thấy sợ các bài tập. Bạn hiểu sự khác nhau rồi chứ?
    Lần tới nếu bạn ra sân với một bài tập khá nặng, hãy đặt tên bài tập đó là “Bài tập dành cho con gái yếu ớt”.


    Hãy tạo cho Học viên niềm vui
    Động viên đơn giản chỉ là làm cho người ta thấy vui khi làm. Chơi tennis là để tạo niềm vui, chứ không phải đi từ giải trí biến thành quẫn trí! Đánh một cú mạnh trong đầu phải có chữ “vui”, hít đất lấy thể lực cũng phải có “Dzui” ở trong đó. Hãy làm tất cả các chi tiết nhỏ thành trfo vui khi chơi tennis. Nơi sân tôi đánh, hầu như ngày nào cũng có trò vui cười nắc nẻ! Bạn sẽ hỏi tôi: bị người ta đánh thua mà vui nổi gì? Chính vì vậy lúc đó là lúc cần ra kèo “chấp” để đưa tình trạng về cân bằng. Chấp làm sao 5 ăn 5 thua mới vui!

    Vài người có đam mê Tennis có năng lượng gần như vô tận. Anh ta ở sân từ sáng đến chiều tối. Đánh đã rồi coi người khác đánh, làm trọng tài đủ trò. Nói gì thì nói, bạn cần cân bằng giữa niềm vui chiến thắng, và nỗi buồn khi thua trận, nhưng niềm vui phải luôn luôn có! (thua keo này, bày keo khác thì lại vui chứ có sao đâu).

    Cá nhân tôi mê tennis như điên dại. Tôi từng ước ao giá như tôi có thể không đi học mà chơi cái này hồi nhỏ! Khi tay mỏi, tôi tập chân, khi chân mỏi, tôi tập lưng. Khi về nhà, tôi leo lên mạng tìm lục tài liệu khắp nơi, mua về nghiên cứu. Tủ sách nhà tôi gần 50 cuốn đủ các thứ về tennis. Không ai có thể ngăn tôi được vì tối đến còn nằm mơ mai ra sân chơi tennis!

    Làm cho học viên luôn tự động viên họ …
    Một HLV biết cách động viên người khác sẽ không nói: “Vinh, ráng lên, làm thêm 12 cái nữa, đừng xìu xuống như vậy, chỉ 12 cái nữa thôi mà, em làm được mà”

    Họ nên nói:
    “Vinh, em biết không, với cú forehand đó, em có thể trở thành nhà vô địch trong tương lai. Tập nó nhiều vào nhé”

    HLV chỉ cần nhỏ nhẹ nói như thế, rồi lẳng lặng quay đi làm chuyện khác sau khi vỗ vai thân mật.

    …nhưng lại vô cùng mạnh mẻ.
    Người HLV tốt không hề bắt bạn làm thật nhiều các bài tập (thể lực, kỹ thuật, …), thế nhưng bạn lại lao vào tập như điên. Vì sao vậy? Họ gieo vào đầu bạn một giấc mơ rất thực tế. Bạn cứ giữ cho họ nuôi dưỡng ước mơ, chỉ dẫn cho học viên cách đi trên con đường, và xem họ làm sai đúng thế nào sau đó để uốn nắn kịp lúc.

    Bảo vệ sự “tự động viên” của học viên
    Tự động viên lâu dài mới tạo ra được thành công lâu dài

    Có chí thì nên, ông bà ta nói vậy. Với khoa học giáo dục ngày nay, có lẻ nên nói: có động lực mỗi ngày thì nên. Không khác nhau nhiều, nhưng chữ “có chí “ nghe không vui bằng từ “động lực” khi bạn nói nghêu ngao như trêu chọc (trên sân tôi hay nói khi cáp độ ăn trưa: để cho có động lực phấn đấu …hì hì”

    Vài người đi tập tennis trên sân mệt muốn chết và chả có vui thú gì cả. Họ bỏ ra 1 tiếng đồng hồ sao cho họ “cảm thấy” đủ tốt rồi đi về. Họ làm như đủ để có cảm giác là tôi có tập và xứng đáng để chiến thắng. Vài người khác tập gần như cả ngày trên sân. Trách nhiệm của HLV là nâng mức tập của nhóm một lên một cách tự nguyện hoặc, giảm mức độ “tập để chết” của nhóm hai!

    Sâu thẳm trong lòng mọi người là sự lười biếng và hèn nhát. Chính cái đó làm ta ngưỡng mộ những con người siêu việt, những vận động viên hàng đầu ở khắp các môn trên thế giới. Cái này có lúc là do tinh thần, có lúc là do thể trạng. Là một HLV, bạn cần phải để ý: kẻ thù lớn nhất của học viên không phải là ai đó đánh hay, mà là chính cái tôi to lớn của họ. Họ chả nghe lời khuyên của bạn, người đã từng trãi qua chuyện đó và nhận lấy kết quả “đau thương”.

    Khi thấy họ tập quá mức, hãy đến nói: bạn đã tập rất nặng và đã thấm mệt. Đã đến lúc xứng đáng tự thưởng cho mình nghĩ ngơi một chút. Khi học viên thua, hãy nói: “Em chưa sẵn sàng để đánh với đối thủ có trình độ cở đó, nhưng chúng ta đã biết phải cải thiện điểm nào! Đi, nghĩ ngơi rồi mai ta tập cái đó.”

    Duy trì sự Hào hứng
    Bạn đã bao giờ thấy mấy đứa nhỏ háo hức ngày gần Tết?Nó chạy nhảy khắp nơi, săm soi đủ thứ ngày mùng một. Nó hào hứng. Hãy như vậy khi đi tập và thi đấu tennis.

    Nói nghe lạ đời, nhưng thực sự là ta nên cắt bớt giờ tập để duy trì sự hào hứng. Nếu bạn thấy ai đó đến sân với 100 hào hứng. Hãy chia nó ra làm 3 phần, và đưa bài tập để đốt bớt hai phần mà thôi. Nếu họ có 3 giờ năng lượng, hãy cắt bài tập/thi đấu sao cho nó chỉ còn 2 giờ rưỡi. Nếu họ muốn đánh 3 set 6 games, hãy cho họ đấu 3 set 4 games mà thôi chẳng hạn. Cho ít quá cũng dỡ (họ mất hứng), cho nhiều quá cũng hại (họ hết hứng). hãy làm sao cho họ mê mẫn vào sân cả ngày! Tuy vậy nếu bữa đó họ có thể tập đến 3 giờ rưỡi mà vẫn còn quá trời hứng thì OK!

    HLV giỏi là người biết động viên giỏi
    Công việc của HLV là đưa bạn đi đúng đường, và cung cấp cho bạn công cụ bạn cần để kkeest thúc đoạn đường đó. Có đòn hết cả HLV giỏi nhất trên thế giới lại đi nữa cũng không thể giúp bạn đạt được đích đến cuối cùng. Chính bạn mới là người phải tự làm lấy. HLV giỏi nhất là người giúp bạn nhận ra là bạn có thể làm điều bạn ước mơ đó!

    Sai lầm lớn nhất của bất cứ HLV nào là tập cho học viên mà không làm cho học viên tự tin vào chính họ. Chuyện kỹ thuật gì đó chả có liên quan gì ở đây. Không tự tin với chính mình, người học viên sẽ gần như được bảo đảm là sẽ thất bại trong tương lai khi ra trận mạc. Bạn cần phải làm đúng việc ở đúng lúc, đúng thời điểm để học viên tự cảm thấy “nễ phục “với chính họ. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn nói “Woa, cú đánh đó hệt như Nadal! ” vào ngay ngày đầu tiên khi tập? Nó sẽ thay đổi cả tương lai của học viên đó không chừng!

    Tôi không nói bạn nâng cao cái tôi của học viên. Tôi muốn nói là bạn hoàn toàn tự tin vào bạn và chính học viên của bạn. Bí quyết là bạn phải hiểu được KHẢ NĂNG CỦA BẠN và sự TỰ TIN CỦA BẠN khi biết rõ những gì bạn phải động viên học viên thực hiện để đưa họ đến chiến thắng trong giải sắp tới. Nếu bạn là một HLV đúng nghĩa, bạn phải biết rõ cách để học viên thể hiện ra được những điểm mạnh sở trường của họ.

    Ai đi học tennis cũng muốn đạt được điều gì đó lớn lao sau khi học. Hãy luôn làm cho học viên cảm thấy họ là người giỏi nhất (bằng cách cho đánh với người ngang trình độ với họ hay hơn họ chút xíu), và họ sẽ thấy bạn là HLV tốt nhất mà họ từng có!

    Lời cuối cùng với các bạn HLV: Cám ơn các bạn. Các bạn là những HLV tốt nhất mà tôi từng có. Hẹn gặp các bạn trên sân sớm nhất!


    Trích Tuyển Tập Kỹ Thuật Tennis
    Chương X: Tìm, lựa chọn và giới thiệu các HLV tiêu biểu ở VN hiện nay
     
    Sửa lần cuối: 3/10/12